Realizacja zadania „Dziecko romskie w integracyjnej świetlicy środowiskowej”

MOPS w Ostródzie otrzymał dotację w wysokości 28 000 zł na realizację zadania „Dziecko romskie w integracyjnej świetlicy środowiskowej”. Program na rzecz społeczności romskiej realizowany jest w Ostródzie od 2004 roku. Partnerami MOPS Ostróda w działaniach na rzecz społeczności romskiej jest  Stowarzyszenie na Rzecz Pomocy Społecznej, Szkoły Podstawowe Nr 2 i Nr 4 w Ostródzie oraz Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w Ostródzie. Wsparcie realizacji zadania zadeklarował także wójt ostródzkiej społeczności romskiej.

7 kwietnia 2010 roku Burmistrz Miasta Ostródy podpisał Porozumienie z Wojewodą Warmińsko - Mazurskim w sprawie realizacji projektu MOPS Ostróda „Dziecko romskie w integracyjnej świetlicy środowiskowej” realizowanego w ramach Rządowego Programu na Rzecz Społeczności Romskiej w Polsce. Działania na rzecz społeczności romskiej realizowane są w Ostródzie od 2004 roku, od przyjęcia przez Radę Miejską w Ostródzie z inicjatywy MOPS, Miejskiego Programu na Rzecz Społeczności Romskiej (uchwała  Nr XXIII/169/2004 Rady Miejskiej w Ostródzie z dnia 28 kwietnia 2004 roku).

OMÓWIENIE PROJEKTU

W Ostródzie społeczność romska znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb bytowych. Romowie nadal nie przywiązują wagi do edukacji szkolnej i korzyści płynących z wykształcenia. Dużym problemem w kontaktach z rodzinami romskimi jest ich niespotykana mobilność. Członkowie rodzin, czasami całe rodziny wyjeżdżają wraz z dziećmi – czasem na kilka dni, czasami tygodni lub miesięcy do rodzin za granicę, najczęściej do Wielkiej Brytanii. Jest to poważny problem, jeśli dzieje się to w okresie nauki szkolnej i dzieci przerywają edukację. Prowadzący świetlicę muszą po powrocie doprowadzić do nadrobienia zaległości w nauce u dzieci i zmotywować je do realizowania obowiązku szkolnego. Z tego względu rodziny romskie wymagają wszechstronnej, systematycznej, wieloletniej pracy i pomocy.

Wszelkie podejmowane w ramach świetlicy działania są ważne i potrzebne w budowaniu pozytywnego obrazu szkoły i zagospodarowaniu czasu wolnego dzieci, które często pochodzą z rodzin wielodzietnych, niewydolnych wychowawczo, zagrożonych patologiami i bezrobociem. Zajęcia świetlicowe są dla nich często jedyną zorganizowaną formą spędzania wolnego czasu, czego zwykle nie są w stanie zapewnić im rodzice i opiekunowie. Dzięki świetlicy dzieci nie chodzą bez celu po mieście, ale mają zapewnione różnorodne zajęcia, opiekę i posiłek.

Działalność świetlicy prowadzona jest regularnie trzy razy w tygodniu w formie trzygodzinnych zajęć. Placówka ma charakter integracyjny. Chcemy, aby dzieci romskie nadal uczestniczyły w zajęciach w grupie z dziećmi nie-romskimi. Obie grupy dobrze ze sobą współpracują, nie dochodzi między nimi do konfliktów i agresji. Dzieci na świetlicy mają możliwość skorzystania z rozmaitych form aktywności: warsztatów plastycznych, muzycznych, tanecznych, zajęć ruchowych, plenerowych, edukacyjnych, ogólnorozwojowych i innych. Chętnie korzystają one również z zakupionych gier o zróżnicowanym poziomie. Są to gry, które rozwijają spostrzegawczość, twórcze myślenie, zdrową rywalizację i umiejętność współpracy. Priorytetem w okresie nauki szkolnej jest doprowadzenie do tego, aby dzieci nabrały nawyku odrabiania lekcji. Przez cały czas są one motywowane do nauki.

Placówka prowadzona jest przez dwóch pedagogów, którzy pracują z dziećmi od kilku lat. Poza wykształceniem kierunkowym pracownicy świetlicy mają ukończone dodatkowo kursy tańca i gry na gitarze. Ponadto wspierani są pracą wolontariuszy oraz innych osób wyrażających chęć współpracy i pomocy.

W roku 2009 zajęcia wzbogacone zostały o pracę z psychologiem, gdyż dzieci uczęszczające na świetlicę często mają ujawnione różnego rodzaju problemy. Pracą objęte są zarówno dzieci jak i rodzice. Poprzez rozmowy specjalista zapewnia im przede wszystkim wsparcie emocjonalne, wskazuje na mocne i słabe strony oraz zachęca do zmian. Chcielibyśmy kontynuować tego rodzaju zajęcia, które aby przyniosły efekty, muszą być długofalowe i systematyczne.

W ramach świetlicy regularnie organizowane są imprezy okolicznościowe, które integrują dzieci, ich rodziców i motywują do współpracy. Bardzo istotne miejsce w działalności placówki zajmują wycieczki. Stanowią one ważny aspekt edukacyjny i wychowawczy naszej pracy. Dla dzieci są źródłem wielu pozytywnych emocji i często jedyną okazją zobaczenia ciekawych miejsc i doznania niezapomnianych wrażeń.

Kilkuletnia działalność placówki pokazuje, że podejmowany trud nie jest daremny. Najważniejszym efektem jest przełamywanie barier edukacyjnych wśród Romów. Dowodem tego jest podjęcie nauki szkolnej przez kolejne dzieci romskie oraz zaangażowanie jakie wykazują w tej kwestii ich rodzice.

Nabyte w toku działalności świetlicy doświadczenie wskazuje na konieczność kontynuowania dalszej pracy. Rola placówki w życiu jej uczestników jest bardzo duża, o czym świadczy przede wszystkim ich zaangażowanie i systematyczny udział. Podkreślić należy, że dzieci te, często z uwagi na panujące stereotypy i uprzedzenia, nie mają innej możliwości spędzania wolnego czasu w sposób zorganizowany i tak różnorodny.

DZIAŁALNOŚĆ ŚWIETLICY

Działalność świetlicy w roku 2010 jest kontynuacją zadań rozpoczętych w latach poprzednich. Realizację projektu zaplanowano od 01.04.2010 roku do 31.12.2010 roku. W działaniach Świetlicy udział będzie brało 26 dzieci, w tym 14 dzieci romskich. Zajęcia prowadzone będą przez instruktorów muzyki i tańca, przy pomocy wolontariuszy i innych zaangażowanych osób. Zaplanowano je w godzinach popołudniowych trzy razy w tygodniu (wtorek – zajęcia plastyczne, środa – zajęcia muzyczno - taneczne, zajęcia wyrównawcze - codziennie).

Cele projektu:

  1. Rozwój potrzeb edukacyjnych dzieci.
  2. Integracja dzieci i ich rodzin.
  3. Kształtowanie postaw prospołecznych.

Powyższe cele realizowane będą poprzez zapewnienie uczestnikom szerokiego zakresu zajęć o charakterze edukacyjnym, rozrywkowym, integracyjnym, artystycznym i ogólnorozwojowym.

Wspieranie rozwoju potrzeb edukacyjnych dzieci jest bardzo ważnym aspektem naszej pracy. Zdajemy sobie sprawę, że aby ten cel osiągnąć w realizację projektu musimy zaangażować rodziców i utrzymywać stały i systematyczny kontakt ze środowiskiem rodzinnym każdego dziecka. Chcemy również, aby rodzice aktywnie uczestniczyli i angażowali się w pracę świetlicy i organizację imprez okolicznościowych. Aby to osiągnąć planujemy organizować comiesięczne spotkania rodzinne oparte na wspólnej zabawie i rozmowach. Przyczynią się one do integracji, lepszego poznania się, wymiany doświadczeń, rozwinięcia umiejętności współdziałania i współpracy oraz wiary we własne siły i możliwości. Uczestnictwo w nich pozwoli im choć na chwilę oderwać się od codzienności, a nam da możliwość do przekonywania rodziców romskich o konieczności podejmowania i kontynuowania nauki szkolnej przez dzieci.

Wzajemnej integracji dzieci i ich rodzin służyć będą regularne spotkania z psychologiem. Doświadczenie pokazuje, że tego rodzaju praca jest bardzo potrzebna. Poza integracją podnosi ona samoocenę uczestników, świadomość pedagogiczną rodziców oraz stanowi duże wsparcie emocjonalne. Cykliczność i regularność tego rodzaju pracy jest niezbędna do uzyskania pożądanych efektów.

Działalność rozrywkowa

Bardzo ważne miejsce w działalności świetlicy zajmują wszelkiego rodzaju imprezy okolicznościowe oraz uroczystości i święta. Planujemy kontynuować tego rodzaju działalność organizując Dzień Matki, Dzień Dziecka, Mikołajki i wspólną Wigilię. Szczególną uroczystością jest coroczna zabawa choinkowa, która dostarcza dzieciom niezapomnianych przeżyć. W tym celu zaprosić chcemy tą samą grupę artystyczną, która prowadziła zabawę w poprzednich latach. Artyści zachwycili wszystkich uczestników zabawy swoją twórczością i profesjonalizmem. Organizowane przez nas imprezy okolicznościowe poza swoją funkcją rozrywkową spełniają bardzo ważną rolę integracyjną. Włączają do wspólnej zabawy zarówno dzieci jak i dorosłych, pozwalają wspólnie przeżywać emocje, być razem, zbliżyć się do siebie.

W roku 2010, podobnie jak w latach poprzednich, chcielibyśmy zorganizować dzieciom wycieczki o charakterze turystyczno-krajoznawczym, przyrodniczym, edukacyjnym i rozrywkowym.

Z naszych obserwacji wynika, że dzieci bardzo dobrze czują się na wycieczkach plenerowych. Uwzględniając ich potrzeby zaplanowaliśmy wycieczkę do “Hubertówki” - domu państwa Rity i Leonarda Kostka w Kudypach. Miejsce to jest odwiedzane przez setki gości, by poznać warmińskie tradycje, a także poczuć ciepło rodzinnego domu. Chcemy aby podczas wycieczki dzieci, zwłaszcza romskie, poznały inną kulturę i tradycję.

Kolejna wycieczka to wizyta w Teatrze Lalek w Olsztynie, która dostarczy dzieciom niesamowitych wrażeń i przeżyć. Po spektaklu zaplanowany jest spacer po olsztyńskiej Starówce oraz drobny poczęstunek.

Doświadczenie pokazuje, że tego rodzaju przedsięwzięcia mają bardzo duże znaczenie w procesie opiekuńczo – wychowawczym. Dostarczają dzieciom wielu bodźców, pobudzają do myślenia, wzbogacają w nową wiedzę. Ponadto integrują, uczą zachowań i norm prospołecznych,  dostarczając wielu wrażeń rozbudzają zainteresowania. Rola wycieczek w pracy z dziećmi z całą pewnością jest bardzo istotna, dlatego chcielibyśmy aby ich organizacja stała się stałym punktem naszej działalności. Jednocześnie zauważamy konieczność współpracy w tej kwestii z opiekunem romskim, którego obecność podczas wycieczek znacznie pomaga przy zachowaniu porządku i dyscypliny podczas wyjazdów.

Praca na świetlicy ma zapewnić dzieciom wszechstronny rozwój. Przy okazji zabaw, wspólnych gier, konkursów plastycznych, muzycznych, tanecznych, sportowych dzieci uczą się współpracy w grupie, wzajemnego szacunku, zachowań społecznie akceptowanych. Tego rodzaju działalność stanowi doskonałą formę, przekazywanie dzieciom pozytywnych wartości, uczy zasad, norm, postaw prospołecznych. W tym celu jej wyposażenie musi być na bieżąco uzupełniane w materiały edukacyjne i dydaktyczne, które ulegają zużyciu.

Podczas zajęć świetlicowych dzieci mają zapewniony posiłek, który same przygotowują, a także aktywnie uczestniczą w sprzątaniu po nim. Na każdych zajęciach wyznaczani są dyżurni odpowiedzialni za porządek na sali. Stanowi to bardzo ważny aspekt wychowawczy, ponieważ uczy dzieci pracy, odpowiedzialności oraz dbałości o czystość swojego otoczenia.

EFEKTY PODEJMOWANYCH DZIAŁAŃ

Osiągnięcie założonych celów wymaga wieloletniej i systematycznej pracy. Z uwagi na specyfikę środowiska romskiego podejmowane działania wymagają dużej rozwagi i ostrożności. Kolejne lata pracy pokazują jednak, że podejmowany trud z roku na rok przynosi nowe efekty. Do najważniejszych należą postępy Romów w dziedzinie edukacji. Kolejne dzieci romskie podejmują naukę szkolną, zmienia się także nastawienie ich opiekunów. Z rodzicami prowadzone są rozmowy mające na celu uświadomienie im ważności edukacji.

W dalszym ciągu rozwija się współpraca z lokalnym środowiskiem romskim. Coraz więcej rodziców romskich wykazuje zainteresowanie pracą świetlicy, uczestniczy we wspólnych przedsięwzięciach, organizacji imprez czy wycieczek. Rodzice zaczynają także współpracować ze szkołą.

Dzięki integracyjnemu charakterowi świetlicy zauważa się coraz mniej zachowań stereotypowych, nacechowanych uprzedzeniami wobec społeczności romskiej. Również Romowie przejawiają większe zaufanie wobec nie - Romów. Wzrasta poczucie wartości ich kultury, która dzięki podejmowanym działaniom przestaje być traktowana jako gorsza, ale jako odmienna i ciekawa.

Udaje się rozbudzać potrzeby poznawcze dzieci, ich zainteresowania, ujawniają się nowe talenty. Dzieci chętnie uczęszczają na zajęcia, są otwarte na nową wiedzę i wartości, które są im przekazywane. Przede wszystkim mają zapewnione zorganizowane formy zajęć, opiekę, posiłek. Nie spędzają tego czasu bez celu chodząc po ulicach, ale w sposób konstruktywny i pożyteczny.

 

Kalkulacja przewidywanych kosztów realizacji projektu na rok 2010

  1. Koszty osobowe                                                                    12 500 zł

  • instruktor zajęć muzycznych                                                          5 500 zł
  • instruktor zajęć tanecznych                                                           5 500 zł
  • psycholog                                                                                  1 000 zł
  • opiekun romski                                                                              500 zł
 

2. Koszty bezosobowe                                                                        25 500 zł

 
  • zorganizowanie wycieczek                                                                      2 500 zł
  • zakup mebli                                                                                         3 000 zł
  • wyżywienie                                                                                         6 000 zł
  • zorganizowanie zabawy choinkowej                                                         3 000 zł
  • zakup materiałów dydaktycznych i edukacyjnych                                       1 000 zł
  • dożywianie dzieci w szkołach                                                                  6 500 zł
  • zakup materiałów biurowych                                                                     500 zł
  • eksploatacja pomieszczeń                                                                     1 500 zł
  • koszty utrzymania transportu                                                                 1 000 zł
  • telefon, fax, ksero                                                                                  500 zł
 

Źródła finansowania projektu

  1. Środki własne MOPS                                                           10 000 zł

  • koszty eksploatacji pomieszczeń                                                            1 500 zł
  • dożywianie dzieci w szkołach                                                                  6 500 zł
  • zakup materiałów biurowych                                                                      500 zł
  • koszty utrzymania transportu                                                                  1 000 zł
  • telefon, fax, ksero                                                                                    500 zł
 

II. Środki z programu rządowego                                                      28 000 zł

  • instruktor zajęć muzycznych                                                                   5 500 zł
  • instruktor zajęć tanecznych                                                                    5 500 z
  • psycholog                                                                                               1 000 zł
  • opiekun romski                                                                                          500 zł
  • zorganizowanie wycieczek                                                                      2 500 zł
  • zakup mebli                                                                                            3 000 zł
  • wyżywienie                                                                                              6 000 zł
  • zorganizowanie zabawy choinkowej                                                        3 000 zł
  • zakup materiałów dydaktycznych i edukacyjnych                                   1 000 zł