Nowe przepisy wykonawcze dot. alimentów

Nowe przepisy wykonawcze do ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

9 lipca 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836). Wskazane rozporządzenie zawiera przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r. Nr 1, poz. 7, z późn. zm.)

Treść rozporządzenia - plik pdf 338KB

Na mocy art. 15 ust. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, z późn. zm.) minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został zobowiązany do określenia, w drodze rozporządzenia:

  1. sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego i wstrzymywania jego wypłaty,
  2. sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
  3. wzorów:
    • a) wniosku o ustalenie prawa do świadczenia,
    • b) zaświadczenia z urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 4 pkt 1,
    • c) oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, oraz innych oświadczeń i dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczenia,
    • d) zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych - kierując się koniecznością sprawnego przyznawania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zapewnienia właściwej do nich dokumentacji.

Wyżej wskazane brzmienie art. 15 ust. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nadane zostało ustawą z dnia 7 maja 2009 r. o uchyleniu lub zmianie niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych (Dz. U Nr 98, poz. 817).

W związku z tą zmianą obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego z dnia 28 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 136, poz. 855), z dniem 11 lipca 2010 r. straciło moc obowiązującą.

Z tego względu zaszła konieczność wydania nowego rozporządzenia.

Podkreślić należy, że proponowane w rozporządzeniu rozwiązania są powieleniem rozwiązań obecnie obowiązujących i nie wprowadzają żadnych zmian w porządku prawnym.

Szersze omówienie rozwiązań.

Sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wstrzymywania ich wypłaty określają przepisy § 2-7 rozporządzenia. W powyższych przepisach określony m.in. został szczegółowy wykaz dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (§ 2). Wśród dokumentów niezbędnych do ustalenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego znalazły się dokumenty potwierdzające wysokość dochodów: zaświadczenie z urzędu skarbowego oraz oświadczenie o dochodach niepodlegającycych opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a takze oświadczenie o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, gdy członek rodziny rozlicza się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wśród dokumentów potwierdzających dochód znalazł się także nakaz płatniczy wydawany przez gminę i potwierdzający liczbę hektarów przeliczeniowych, w przypadku rolników. Wykaz tych dokumentów jest niezbędny ze względu na to, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, gdy dochód członków rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres świadczeniowy w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 725 zł netto.

Ponadto wśród szerokiego wykazu dokumentów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego znalazło się m.in. zaświadczenie szkoły lub szkoły wyższej oraz orzeczenie znacznym stopniu niepełnosprawności. Dokumenty te są konieczne, ponieważ, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Zasady uwierzytelniania kopii dokumentów określa § 3 przedmiotowego rozporządzenia. Sposób uzupełniania braków formalnych dokumentacji określa § 4, a tryb postępowania w przypadku, gdy o świadczenia ubiega się osoba, która nie ma miejsca zamieszkania § 6. W § 7 uregulowana została procedura dotycząca wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przepis § 8 określa sposób postępowania, gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego przedstawiła wszystkie niezbędne dokumenty.

Sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego określają przepisy § 9 rozporządzenia. Określony został m.in. sposób obliczania pełnej wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegającej odliczeniu od dochodu w przypadku osób podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, obliczanie dochodu netto przez osoby podlegające opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym od przychodów ewidencjonowanych lub kartą podatkową, zasady ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, a także sposób ustalania dochodu w przypadku, gdy członek rodziny przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo ma zasądzone alimenty.

Uregulowana została także kwestia dotycząca dokumentowania zaginięcia małżonka (§ 10). W sposób szczegółowy przedstawione zostały uregulowania w zakresie utraty i uzyskania dochodu (§ 11 i 12).

Rozporządzenia określa również w formie załączników do rozporządzenia wzory:

  • wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (załącznik nr 1);
  • zaświadczenia z urzędu skarbowego (załącznik nr 2),
  • oświadczenia członka rodziny o wysokości dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy rozliczającego się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (załącznik nr 3),
  • oświadczenia członka rodziny o wysokości uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy innego dochodu niepodlegającego opodatkowaniu (załącznik nr 4),
  • zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych (załącznik nr 5.